Το κουτάβι Basenji και η αρχική του εκπαίδευση
Μέρος 1ο

Mia Lowbeer, Yulara Basenjis

Απόδοση στα Ελληνικά: Πέτρος Παπαδόπουλος.
Το πρωτότυπο αγγλικό κείμενο βρίσκεται στη διεύθυνση: http://www.basenji.net/yulara/newpuppy.html

 
Είναι τώρα η εποχή που γεννιούνται τα κουτάβια και για πολλούς από εμάς αυτό σημαίνει ένα νέο μικρό σκυλάκι στην οικογένεια. Ίσως είναι το πρώτο σκυλί, ή το πρώτο Basenji, ή ίσως ακόμα ένα Basenji. Σε κάθε περίπτωση, είναι μια νέα μικρή ύπαρξη που πρέπει να μάθει να προσαρμοστεί στον τρόπο ζωής μας. Ο καιρός που ακολουθεί είναι πολύ συναρπαστικός και φανταστικός, αλλά και πολύ απαιτητικός. Όσο περισσότερο χρόνο αφιερώσουμε στο νέο κουτάβι μας, τόσο πιο υπέροχο Basenji θα γίνει τελικά.
Θα αναφερθώ στην εκπαίδευση του σκύλου στην ηλικία 8 εβδομάδων έως 12 μηνών. Πιστεύω ότι το κουτάβι εκπαιδεύεται προσεκτικά για το υπόλοιπο της ζωής του όταν βγει από τη φωλιά των κουταβιών, χωρίς τη μητέρα του και τα άλλα αδέρφια του, όταν για παράδειγμα κοινωνικοποιείται, δηλαδή συνηθίζει σε πολλούς ανθρώπους (οι επισκέψεις όταν υπάρχουν κουτάβια αυξάνονται πολύ), συνηθίζει να το κρατούν, να του κόβουν τα νύχια, να βουρτσίζουν το τρίχωμά του κλπ. Ακόμα και αν κάνει κρύο, μπορείτε να το βγάλετε έξω, βάζοντάς το μέσα από το πανωφόρι σας και αφήνοντάς το κάθε τόσο να τρέχει για λίγη ώρα κλπ.
Έτσι, έφτασε τελικά η ημέρα που θα πάρετε το κουτάβι σας! Όλα είναι έτοιμα, το κολάρο, το λουρί, ίσως μια μικρή κουβέρτα για να το τυλίξετε αν κάνει κρύο. Αγοράσατε την τροφή που έχει συνηθίσει να τρώει (πρέπει να πάρετε μια λίστα με τη δίαιτα των κουταβιών σας από τον εκτροφέα), ένα μικρό κουτί με μια κουβέρτα περιμένει στο σπίτι. Μπορείτε να δώσετε στον εκτροφέα από πριν μια κουβέρτα, ή μια πετσέτα για να την βάλει μαζί με τα κουτάβια τη νύχτα πριν πάρετε το δικό σας, έτσι ώστε το κουτάβι να έχει μαζί του τη "μυρωδιά του" για να αισθάνεται ασφάλεια. Μην αγοράσετε φανταχτερά κρεβάτια σκύλων πριν το κουτάβι σταματήσει να μασουλάει πράγματα.
Ο λόγος που πρέπει να φέρετε το κολάρο και το λουρί είναι ότι ίσως κάποια στιγμή, κατά το ταξίδι προς το σπίτι, να χρειασθεί να σταματήσετε και τότε δεν θα θέλατε να χαθεί το κουτάβι. Ίσως, για παράδειγμα, χρειαστεί να αλλάξετε τρένο. Έχει συμβεί να χαθεί ένα κουτάβι 8 εβδομάδων στο μεγάλο σταθμό μιας πόλης γιατί δεν είχε λουράκι. Αυτό μπορεί να είναι πολύ τραυματικό για ένα μικρό κουτάβι.
Αφού φτάσετε σπίτι, το κουτάβι θα θέλει να εξερευνήσει το νέο σπίτι. Μερικά φέρονται άγρια και τρέχουν παντού, ενώ μερικά κινούνται με πολύ προσοχή. Απλά δώστε του χρόνο.
 
Εβδομάδες 8-16, οι πιο σημαντικές στη ζωή του σκύλου;
Με έχει απασχολήσει αυτή η ερώτηση εδώ και αρκετό καιρό και οι εμπειρία με έχει διδάξει ότι στη διάρκεια αυτών των εβδομάδων είναι που το κουτάβι επηρεάζεται περισσότερο. Η επαφή που θα κερδίσετε και τα πράγματα που θα διδάξετε στο κουτάβι σας αυτές τις εβδομάδες θα μείνουν για την υπόλοιπη ζωή του.
Αν δεν το κάνατε νωρίτερα, θα πρέπει τώρα να αποφασίσετε ποιοι είναι οι κανόνες του σπιτιού. Επιτρέπεται το κουτάβι να ανεβαίνει στα έπιπλα;
Μπορεί να σκεφτείτε ότι επιτρέπεται τώρα που είναι μικρό να ανεβαίνει στα έπιπλα, αλλά αργότερα, μετά μερικούς μήνες, θα το απαγορεύσετε. Όμως, ένα Basenji διαβάζει εύκολα το μυαλό σας και μόλις βγείτε από το σπίτι θα ανεβεί και θα κοιμηθεί με άνεση στον καναπέ. Πρέπει να αποφασίσετε από τη στιγμή που το κουτάβι θα μπει στο σπίτι. Είναι πολύ εύκολο να του μάθετε να μην ανεβαίνει στα έπιπλα αν έχετε υπομονή και σταθερότητα και δεν το αφήσετε ποτέ ούτε για μια στιγμή πάνω σε καρέκλα. Αν θέλετε να το έχετε στην αγκαλιά σας και να το χαϊδεύετε, καθίστε εσείς στο πάτωμα. Αν το κουτάβι πηδήξει πάνω στην καρέκλα, απλά και με ηρεμία θα το πιάσετε και θα το βάλετε κάτω στο πάτωμα και εκεί θα το επαινέσετε. Αν πρέπει να το αφήσετε μόνο στο σπίτι, μην το αφήσετε σε ένα δωμάτιο με καλοστρωμένα κρεβάτια. Η κουζίνα είναι μια χαρά και το κρεβάτι των κουταβιών σας μπορεί να είναι εκεί. Έτσι, δεν μπορεί να κάνει αταξίες και πολύ σύντομα το κουτάβι σας θα ξέρει ότι πρέπει να κοιμηθεί στο κρεβάτι του. Πρέπει πάντα να δίνετε στο κουτάβι σας μια καλή ευκαιρία για να κάνει το σωστό.
Βέβαια, εγώ δεν βρίσκω τίποτα καλύτερο από το να έχω ένα ζεστό κουτάβι Basenji στην κοιλιά μου τη νύχτα, ή κουλουριασμένο δίπλα μου στον καναπέ!
 
Η πρώτη νύχτα, πρόβλημα;
Ακόμα και αν επιτρέψετε στο κουτάβι σας να κοιμάται στις καρέκλες, πιθανώς δεν θέλετε να κοιμάται μαζί σας στο κρεβάτι. Υπάρχουν διαφορετικές μέθοδοι για να το πετύχετε αυτό. Πιστεύω ότι είναι σκληρό να κλειδώσετε  το κουτάβι σας μόνο του σε ένα δωμάτιο την πρώτη νύχτα. Αντί γι' αυτό, βάλτε το κουτάβι να κοιμηθεί σε ένα κουτί ή κλουβί δίπλα στο κρεβάτι σας. Με το χέρι σας μπορείτε να το ηρεμήσετε ή απλά να το παρηγορήσετε αν χρειαστεί. Αν έχετε κλουβί, το κουτάβι μαθαίνει σε αυτό πολύ εύκολα. Το κλουβί θα είναι το κρεβάτι του και ένα μέρος για να μένει μόνο. Ένα κουτάβι δεν θέλει να λερώσει το κρεβάτι του και, αν χρησιμοποιείτε κλουβί τη νύχτα, αν χρειαστεί κάτι, θα σας ειδοποιήσει. Απλά πρέπει να σηκωθείτε και να το βγάλετε έξω, ή να το βάλετε σε μια εφημερίδα. Είναι πολύ ωραίο πράγμα να σηκώνεσαι στη μέση της νύχτας μέσα στο σκοτάδι για να βγάλεις έξω το κουτάβι σου;;!!
ΟΜΩΣ, αν θέλετε να βάλετε το κουτάβι να κοιμηθεί μαζί σας, δεν υπάρχει πρόβλημα. Είναι πολύ όμορφο να έχεις ένα κουταβάκι να ανασαίνει δίπλα σου. Δεν πρέπει να φοβάστε μήπως πέσετε πάνω του, γιατί έχουν τεράστια φωνητικά αποθέματα! Το κρεβάτι, όμως, δεν πρέπει να είναι πολύ ψηλό, ώστε αν το κουτάβι πέσει κάτι, να μην τραυματισθεί.
Ο γιος μου ανησυχούσε πολύ, γιατί κοιμάται στο πάνω κρεβάτι της κουκέτας. Σκέφτηκε ότι θα ήταν καλό να έβαζε το στρώμα στο πάτωμα για να μπορούν να κοιμηθούν μαζί. Πολύ καλή λύση, σκέφτηκα. Πολύ σύντομα τα κουτάβια μας έγινα τόσο επιδέξια που πηδούσαν πάνω και κάτω στα έπιπλα χωρίς πρόβλημα.
 
Άσκηση και συνήθεια
Τις πρώτες ημέρες το κουτάβι θα είναι συνήθως ήρεμο και μπορεί να σκεφτείτε: "ο εκτροφέας πρέπει να έκανε λάθος όταν μου έλεγε ότι τα κουτάβια είναι πολύ ζωηρά". Περιμένετε! Μόλις το κουτάβι αισθανθεί σαν στο σπίτι του, θα αρχίσει να έχει τις ζωηρές στιγμές του. Προσπαθήσετε να κάνετε τις ασκήσεις έξω από το σπίτι και έτσι ίσως το σπίτι σας υποφέρει λιγότερο.
Προσπαθώ πολύ γρήγορα να δώσω συνήθειες στο κουτάβι. Πηγαίνουμε για περίπατο την ίδια ώρα κάθε μέρα, π.χ. το πρωί, στη διάρκεια του μεσημεριανού και το απόγευμα. Όταν το κουτάβι ξυπνήσει το πρωί υπάρχει μια κατάσταση συναγερμού (όπως το κουτάβι κάτω από το χέρι σου όταν προσπαθείς να ντυθείς) και μετά βγαίνετε έξω για σύντομο περίπατο. Στην αρχή όχι πολύ μακριά φυσικά, αλλά προτιμήστε ένα μέρος που το κουτάβι σας θα μπορεί να τρέξει ελεύθερο. Μη στέκεστε ακίνητος, ΠΕΡΠΑΤΗΣΤΕ! Το κουτάβι μαθαίνει να ακολουθεί και να είναι συγκεντρωμένο σε εσάς και όχι σε ο,τιδήποτε άλλο. Το συντομότερο δυνατό το κουτάβι πρέπει να μάθει ότι δεν θα επιβιώσει χωρίς εσάς. Μαθαίνει πως όταν είστε έξω περπατάτε κάποια απόσταση, συναντάτε άλλα σκυλιά, μπορεί να παίξει λίγη ώρα και έπειτα πρέπει να συνεχίσετε. Αν στέκεστε στο ίδιο σημείο και μιλάτε σε άλλους ανθρώπους, το κουτάβι θα μάθει γρήγορα να αυξάνει την ακτίνα δράσης του. Όταν το κουτάβι είναι μικρό θα μένει κοντά σας, αλλά μόλις μεγαλώσει και αποκτήσει περισσότερη αυτοπεποίθηση θα φεύγει όλο και πιο μακριά από εσάς. Το κουτάβι ξέρει που είστε, αλλά εσείς σύντομα δεν θα έχετε ιδέα που αυτό βρίσκεται.
Ο χρόνος μέσα στο σπίτι προσφέρεται για ύπνο, αλλά και για εκπαίδευση. Είναι τώρα, στην μικρή του ηλικία, που το κουτάβι είναι πολύ δεκτικό στην εκπαίδευση. Μπορείτε να το μάθετε να κάθεται ("κάτσε"), να ξαπλώνει ("κάτω") και να παραμένει στη θέση του ("μείνε"). Ένα πεινασμένο κουτάβι μαθαίνει γρηγορότρα από ένα χορτάτο, γι' αυτό προγραμματίστε την εκπαίδευση πριν το βραδινό. Φυσικά, υπάρχουν κουτάβια που κάνουν σαν τρελά για το φαγητό και θα πρέπει να βρείτε κάποια καλύτερη ώρα για την εκπαίδευση. Χρησιμοποιήστε την κοινή λογική και κάντε ότι είναι καλό για το κουτάβι σας.
Αν έχετε ένα κομμάτι φαγητό και το βάλετε ακριβώς πάνω από τη μύτη του κουταβιού σας, αυτό θα καθίσει. Χρησιμοποιήστε τη λέξη "κάτσε" και θα το μάθει. Αν δεν καθίσει, κρύψτε το φαγητό στο χέρι σας, κρατήστε το χέρι ακριβώς πάνω από τη μύτη του και κινήστε το αργά προς το πίσω μέρος του κεφαλιού του, ώστε να πρέπει να καθίσει για να το φτάσει. Είναι πολύ πιο εύκολο να το εκπαιδεύσετε σε αυτή την ηλικία και όχι όταν το κουτάβι γίνει δέκα μηνών και αποκτήσει δύναμη, ικανότητα και ΘΕΛΗΣΗ. Πολύ γρήγορα θα μάθει τι θέλετε να κάνει. Τότε πρέπει να ζητήσετε περισσότερα. Το κουτάβι πρέπει να μείνει καθισμένο για πέντε δευτερόλεπτα, για δέκα δευτερόλεπτα, για τριάντα δευτερόλεπτα κλπ. Εσείς θα είστε αυτός που αποφασίζει πότε θα τελειώσει η άσκηση. Όταν νομίζετε ότι το κουτάβι σας κατάλαβε τι εννοείτε, ξεκινήστε να απομακρύνεστε ένα μέτρο, δύο μέτρα κλπ. Μην απομακρύνεστε πολύ γρήγορα! Το κουτάβι πρέπει να έχει πάντα μια καλή ευκαιρία να κάνει το σωστό.
Όταν θα του μάθετε το "κάτω", κρατάτε την τροφή στο χέρι σας, λέτε "κάτω" και βάζετε το χέρι σας στο πάτωμα. Το κουτάβι θα ακολουθήσει και θα ξαπλώσει. Αμέσως τότε του δίνετε την τροφή. Αυτή τη γνώση που θα αποκτήσει το κουτάβι θα τη χρειαστεί στην καθημερινή σας ζωή. Για παράδειγμα, όταν έρχεται κάποιος στο σπίτι, δεν θέλετε να τρέχει έξω από την πόρτα, γι' αυτό λέτε στο κουτάβι "κάτσε" και όταν εσείς του το επιτρέψετε θα σηκωθεί για να καλωσορίσει αυτόν που μπαίνει.
Μπορείτε να του μάθετε τι σημαίνει το "περίμενε" και αυτό είναι πολύ χρήσιμο στο αυτοκίνητο. Όταν ανοίξετε την πόρτα του αυτοκινήτου το κουτάβι θα πηδήξει έξω, αλλά τότε πρέπει να του πείτε "ΟΧΙ!!" και να το πιάσετε γερά από το κολάρο, να πείτε "περίμενε" και όταν καταλάβετε ότι το κουτάβι ηρέμησε να αφήσετε το κολάρο και να επαινέσετε το κουτάβι σας. Αυτό το επαναλαμβάνετε πολλές φορές μέχρι το κουτάβι να καταλάβει τι θέλετε. ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΤΕ ΝΑ ΤΟ ΕΠΑΙΝΕΙΤΕ!!
Μέρος 2

 © 1999 Basenji.Net